Meals & nutrition

# CÁC BÀI TẬP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GIÚP CẢI THIỆN BÀN CHÂN BẸT

Bàn chân bẹt ảnh hưởng đến khả năng vận động như thế nào?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi đứng, khiến diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất tăng lên. Vòm chân được nâng đỡ bởi xương, cơ, gân và dây chằng, giúp phân tán lực, giữ thăng bằng và hỗ trợ cơ thể di chuyển.

Không phải ai có bàn chân bẹt cũng cần điều trị. Một số người vẫn đi lại, chạy nhảy bình thường mà không gặp triệu chứng. Tuy nhiên, khi cấu trúc nâng đỡ bàn chân hoạt động kém hoặc khả năng vận động bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau lòng bàn chân, mỏi bắp chân, khó chịu ở cổ chân hoặc giảm sức bền khi đi bộ.

Các bài tập phục hồi chức năng có thể hỗ trợ tăng cường cơ bàn chân, cải thiện độ linh hoạt của cổ chân và nâng cao khả năng kiểm soát chuyển động. Dù vậy, tập luyện không bảo đảm tạo lại vòm chân hoàn chỉnh trong mọi trường hợp. Người tập cần lựa chọn động tác phù hợp, thực hiện đúng kỹ thuật và tránh cố gắng vượt quá khả năng.

Các bài tập hỗ trợ người bị bàn chân bẹt

Kéo giãn cơ bắp chân và gân gót

Đứng đối diện tường, hai tay chống nhẹ lên tường để giữ thăng bằng. Bước một chân ra phía sau, giữ gót chân chạm sàn và hướng mũi chân về phía trước. Khuỵu nhẹ đầu gối chân trước, sau đó nghiêng người về phía tường cho đến khi cảm thấy bắp chân sau căng vừa phải.

Giữ tư thế khoảng 20–30 giây rồi đổi bên, thực hiện 3 lần mỗi chân. Động tác giúp cải thiện độ linh hoạt của cổ chân và giảm cảm giác căng cứng ở bắp chân. Không nhún bật hoặc kéo giãn đến mức đau nhói.

Lăn bóng dưới lòng bàn chân

Ngồi trên ghế, đặt một quả bóng mềm dưới lòng bàn chân và lăn chậm từ gần gót đến phần trước bàn chân. Có thể tập trung nhẹ nhàng vào vùng vòm chân, đồng thời điều chỉnh lực sao cho dễ chịu.

Thực hiện khoảng 1–3 phút mỗi bên. Bài tập chủ yếu giúp thư giãn mô mềm và giảm cảm giác căng mỏi sau khi đứng hoặc đi lại lâu, không trực tiếp thay đổi cấu trúc xương bàn chân. Tránh dùng bóng quá cứng hoặc tác động mạnh lên vùng đang đau.

Tập nâng vòm chân chủ động

Đứng trên mặt sàn phẳng, hai chân rộng bằng hông và phân bổ trọng lượng tương đối đều. Giữ gót chân cùng các ngón chân tiếp xúc với sàn, sau đó nhẹ nhàng kéo phần trước bàn chân về phía gót để tạo độ hõm ở lòng bàn chân.

Giữ khoảng 3–5 giây rồi thả lỏng. Lặp lại 10 lần và tăng dần nếu cảm thấy thoải mái. Cần tránh co quắp ngón chân hoặc nghiêng bàn chân quá mức ra phía ngoài. Bài tập giúp kích hoạt các cơ nhỏ dưới lòng bàn chân, hỗ trợ kiểm soát vòm chân tốt hơn.

Nâng gót chân trên mặt sàn

Đứng cạnh tường hoặc ghế chắc chắn, đặt hai chân song song. Từ từ nâng gót lên, giữ thân người ổn định rồi hạ xuống chậm rãi. Có thể bắt đầu với 8–10 lần mỗi lượt, sau đó điều chỉnh theo khả năng.

Động tác giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp chân và hỗ trợ chức năng bàn chân khi đi lại. Khi đã quen, người tập có thể tăng số lần từ từ. Nếu xuất hiện đau ở gót chân hoặc cổ chân, cần giảm cường độ hoặc dừng bài tập.

Nâng gót trên bậc thấp

Bài tập này chỉ phù hợp khi người tập giữ thăng bằng tốt và không bị đau khi vận động. Đứng trên bậc thấp, chắc chắn, giữ tay vào lan can hoặc điểm tựa. Đặt phần trước bàn chân trên bậc, sau đó nâng và hạ gót trong phạm vi thoải mái.

Có thể thực hiện 8–12 lần, ưu tiên kiểm soát chuyển động thay vì hạ gót thật sâu. Người dễ mất thăng bằng hoặc mới bắt đầu nên tập nâng gót trên sàn phẳng trước để giảm nguy cơ té ngã.

Cuộn khăn và nhặt vật bằng ngón chân

Ngồi trên ghế, đặt khăn nhỏ dưới bàn chân rồi dùng các ngón chân kéo khăn về phía mình. Thực hiện khoảng 10–15 lần mỗi chân, chú ý giữ gót chân ổn định và tránh gồng cứng các ngón.

Một lựa chọn khác là đặt những vật nhẹ, an toàn bên cạnh chiếc bát rồi dùng ngón chân nhặt từng vật và thả vào bát. Bài tập giúp rèn luyện khả năng phối hợp, tăng sự linh hoạt và kích hoạt các cơ nhỏ của bàn chân. Không dùng vật sắc nhọn hoặc vật quá nhỏ có nguy cơ gây hóc cho trẻ.

Luyện tập ngón chân và duy trì vận động

Đứng vững trên sàn, giữ ngón chân cái chạm đất rồi nâng bốn ngón còn lại lên. Sau đó đổi động tác, giữ bốn ngón chạm sàn và nâng ngón cái. Mỗi tư thế giữ 3–5 giây, lặp lại 5–10 lần nếu không gây khó chịu.

Ngoài các bài tập chuyên biệt, người bệnh có thể duy trì đi bộ trên bề mặt bằng phẳng, bơi lội hoặc thực hiện các động tác vận động nhẹ phù hợp với thể trạng. Lịch tập nên được điều chỉnh theo khả năng và mức độ hồi phục.

Lưu ý khi tập phục hồi bàn chân bẹt

Nên bắt đầu với cường độ thấp, tăng dần khi cơ thể thích nghi và ưu tiên kỹ thuật chính xác. Trẻ nhỏ cần được người lớn giám sát, không ép bàn chân vào tư thế bất thường. Nếu xuất hiện đau tăng, sưng hoặc đi lại khó khăn, cần ngừng tập.

Khi bàn chân đau kéo dài, cứng bất thường, biến dạng tiến triển hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn chương trình phục hồi phù hợp. Mục tiêu chính là cải thiện chức năng, giảm khó chịu và hỗ trợ vận động an toàn, không phải cố tạo vòm chân bằng mọi giá.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép cho bé bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.